متحدین اسد و حلب
 

منقدین دخالت های شورای امنیت و غرب در بحران های جهانی چون هواداران نظامهای بسته و جریان های چپ همیشه به تکرار جملات پر بسامدی در این باره می پردازند که چگونه دخالت های دو دهه گذشته امپریالیسم در عراق ، لیبی ، افغانستان و ... منجر به بدتر شدن اوضاع آن مناطق و به بهم خوردن ثبات، امنیت ، بدتر شدن وضعیت زندگی و تجزیه آن کشورها شده است. 
مشکلات به وجود آمده هنگام دگرگونی ساختارها در کشورهای مذکور به جزء اینکه ناشی از تنش طبیعی برهم خوردن ساختارهای قبلی بوده است علت عمده آن ناشی از دخالت های آشوب گرانه  نظامهای مجاور در راستایی منصرف نمودن ، خاموش ساختن و مرعوب کردن جامعه جهانی و توده های تابع  قدرت بود که در موارد آتی احتمالی اراده ، خواست و حمایت  برای تغیر ساختارها در کشورهای که آنها بر آن حاکم اند ، انگیخته نشود، صورت می گرفت. در فاجعه سوریه  آمریکا در سوریه دخالت مستقیم نکرد و رویه سیاست خارجی اوباما مبتنی بر پایان دادن به نقش پلیسی امریکا در جهان بود وجود این خلاء در سوریه امکان حضور روسیه و ایران را در سوریه فراهم نمود. و چین و روسیه به طور متوالی اقدام به وتوی قطعنامه های شورای امنیت  در مورد سوریه نمودند و ایران با روسیه بازیگران اصلی حضور در سوریه عهده دار نقش حمایت از حفظ حکومت اسد شدند. در پی آن مردم دنیا شاهد وقوع  کشتاری که در قرن اخیر بی سابقه بوده است شدند. علیرغم انتقادات فراوان به سیاست غرب علی الخصوص اوباما به سبب استیصال در کمک به پایان دادن به بحران سوریه،  امریکا و غرب از این حیث خشنود اند که جهان شاهد این باشد که عدم  مدیریت بحران های بین اللملی توسط غرب و ممانعت روسیه  در تصویب قطعنامه های سازمان ملل برای مهار بحران در سوریه منجر به چه نابودی و قساوت ها ی بربری با دخالت ائتلاف اسد - روسیه - ایران  گردیده است. شاید با آشکار شدن نتایج شوم دخالت روسیه در سوریه، غرب به یک هدف رسیده باشد و بخواهد ضمن ملاحظه حساس تر شدن دخالت غرب در سوریه و ریسک درگیری بین روسیه و ناتو با بهرگیری از راهکاری مطمئن، دخالتی انسانی در جهت پایان دادن به این بحران درناک انسانی انجام دهد.

در مقابل تدابیر آتی غرب، ائتلاف اسد - روسیه - ایران  هم  تازه یک مرحله از فتح  پیروزمندانه و ویرانگر خود را در حلب پشت سر نهاده اند و اکنون ایست کوتاهی را برای روزهای جش، سرمستی ، پیروزی ، نفس تازه کردن بعد از یک پایان ، برنامه ریزی برای استراتژی جدید و همچنین خوابیدن اعتراضات شدید افکار عمومی جهانی و کشورهای دنیا  به سبب سقوط حلب توسط آنها که در ازای محاصره چند ماهه این شهر، نابودی تمامی شهر و کشتار کم سابقه غیر نظامیان حاصل شده است، در نظر گرفته اند. 

غرب بارها طرح حمایت از مخالفان میانه رو ، دادن اسلحه دفاع ضد هوایی به مخالفان و ایجاد حریم پرواز ممنوع را مطرح کرده ولی هیچ گاه اجرایی ننموده است و اکنون در استانه انتقال قدرت در آمریکا ترامپ وعده ایجاد منطقه ای امن با هزینه و مشارکت کشورهای عربی را داده است ولی قبل از هر اقدام حمایتگرانه غرب از اپوزیسیون سوریه ، روسیه  نمی خواهد اجازه هیچ ابتکار عملی را به غرب بدهد، روسیه می خواهد فاتح و قهرمان میدان باشد  تصرف حلب برای آنها به مفهوم و نیت تعین کننده شدن در سرنوشت جنگ و اهرم فشار دست بالا در مزاکره با مخالفان بوده انجام گرفته است پوتین پیشنهاد برگزاری مذاکراتی دیگر با اپوزیسون سوریه در قزاقستان به جزء مذاکراتی که در ژنو در جریان است را داده است و این مذاکرات بدون شک برای روسیه با نیت اولیتیماتومی به گروهها اپوزیسیون خواهد بود که  بر سر کار ماندن اسد را بپذیرند و به تغیراتی سطحی و نمایشی در سوریه آینده که روسیه ، ایران و حکومت سوریه در نظر دارند رضایت دهند، مسلما مخالفین اسد این شرایط را نخواهند پذیرفت و روسیه هم  این نتیجه را پیش بینی می کند و به برنامه موفق قبلا تجربه شده و از پیش درنظر گرفته شده  خود تلاش برای  تداوم محاصره ، نابودی و بمباران ویرانگر اهدافش خواهد داد.

 ولی در پایان این وقفه در جنگ  ائتلاف اسد - روسیه - ایران با چه نیروهای درگیر خواهند شد و آیا موفق به تسلط کامل بر سوریه گردید ؟
 مناطق تحت تصرف کردها که آنها همیشه دیپولماسی ایجاد کمترین تنش و کسب بیشترین حمایت و سازش از بازیگران در بحران سوریه را در پیش گرفته اند و از حمایت آمریکا هم بعد از نبرد کوبانی برخوردار شده اند و مناسبات خوبی با روسها هم دارند، استراتژی نظامی آنها تاکنون نه درگیر شدن و نه حمایت کردن هم از اسد و هم از اپوزیسیون غیر داعش بوده است  تنها اخیرا در عملیات محاصره و تصرف حلب با نیروهای اسد همکاری داشتند. اسد هم با کردها به گونه ای رفتار کرده است که موجب فرسایش بیشتر برای او در جنگ با مخالفان و افزاینده نیروهای مخالف در نبردش نباشد اسد و کردها با هم  سازشهای غیر علنی داشته اند ، اکنون درگیری با آنها حساسیت حمایت آمریکا را هم ایجاد خواهد نمود، اسد اعمال اراده قهری ، تهدید آمیز یا ملزم کردن کردها را به سازش مطابق خواستش را بر آنها  به آخرین مرحله از برنامه پیروزی متصوری که از کنترل دوباره سوریه در ذهن دارد موکول کرده است و در مورد داعش  هم  وجود فعلی داعش برای مشروعیت اسد کماکان ضروری است و تاکنون ائتلاف اسد - روسیه - ایران به جزء درگیری هایی مختصر برخورد چندانی با همدیگر نداشته اند، چند ماه پیش هم وزیر خارجه سوریه اعلام کرده  بود که اولویت آنها درگیر شدن با داعش نیست. رژیم سوریه نحوه و توالی مدیریت برخورد با گروه داعش را بصورت استراتژی تهاجمی و از بین بردن این  گروه را در پیروزی مورد نظرش به هنگام نابودی آخرین صفوف مخالفانش به قبل از برخورد با کردها موکول کرده است. در گیر شدن نیروهای ائتلاف اسد با مناطق تحت کنترل نیروهای سپر فرات که با مشارکت ترکیه شروع شده است برای نیروهای همراه اسد  فعلا بغرنج و حساسیت زا خواهد بود. بنابراین پایان ایست ائتلاف اسد - روسیه - ایران بعد از دستیابی به حلب با  شروع درگیری در برابر اپوزیسیون استان ادلب و دیگر نقاط تحت کنترل اپوزیسیون با تداوم برنامه نظامی  سابق روسیه دوباره آغاز خواهد شد .

  غرب که بعد از انتقادات جهانی به سبب بی کنشی در بحران سوریه و نتایج درناک دخالت ایران و روسیه در این کشور  شاید بیشتر از هر زمانی مصمم به انجام اقدامی درجهت ارایه چهره ای کمک خواهانه و حمایتی انسانی در برابر فجایع گروه مقابل ، شده باشد و هر اقدام غرب در حمایت از اپوزیسیون و یا کمک به غیر نظامیان با حمایت اعراب همراه خواهد گشت چرا که احساسات آنها  بعد از سقوط  حلب به سبب دخالت ایران تحریک شده تر و جریحه دارتر شده است ، هر چند  قطعیت و نحوه آن حمایتها هنوز مشخص نیست  ولی اقدامات آتی غرب و اعراب ،  مقاومت و حضور نیروهای سپر فرات و اپوزیسیون سوریه به صورت موانعی اصلی و حضور داعش و کردها پس از آن چالش های بعدی  برای ائتلاف پشتیبان اسد هستند که حتی اکنون بعد از حصول حلب  به دست فاتحان حلب که برایشان پیروزیی سرنوشت ساز تلقی می شد امکان دستیابی و سلطه دوباره  بر تمامیت ارضی سوریه را برای رژیم اسد و ماندن  دایمی این حکومت را دشوار باقی گذاشته است. 

رامان ظاهری - 29 - آذرماه 1395